د افغان کډوالو د راستنېدو ستونزې او نړیوال غبرګون

 

په داسې حال کې چې زرګونه افغان کورنۍ له پاکستان، ایران او نورو ګاونډیو هېوادونو څخه مجبوراً خپل هېواد ته راستنېږي، دوی له بېوزلۍ، بې کورۍ او ناڅرګندې راتلونکې سره مخ دي. د افغان کډوالو د راستنېدو ستونزې او نړیوال غبرګون اوس د سیمې یو له سترو ننګونو څخه ګرځېدلې، او قطر په څېر هېوادونه له امریکا څخه غواړي چې د دغو کډوالو د بیا ځای پر ځای کولو چارې ګړندۍ کړي.


څه وشول؟

د تېرو دوو کلونو راهیسې، پاکستان او ایران د افغان کډوالو پر وړاندې خپل دریځ سخت کړی دی. یوازې په ۲۰۲۴ کال کې، له دغو دوو هېوادونو څخه نژدې ۶۰۰ زره افغانان بېرته هېواد ته راستانه شوي دي. خو کله چې دوی افغانستان ته راځي، نو هلته یې د اوسېدو، خوړو او روغتیایي خدماتو لپاره هېڅ زمینه نه وي چمتو شوې.

په افغانستان کې د راستانه شویو وضعیت

په حقیقت کې، د راستانه شویو ډېری کورنۍ په خېمونو، نیمه جوړو ودانۍ او یا د خپلوانو په کورونو کې ژوند کوي. دوی هغه ملکیتونه او کورونه له لاسه ورکړي چې له کلونو راهیسې یې جوړ کړي وو. پوښتنه دا ده چې اسلامي امارت او نړیوال بنسټونه به د دوی د ستونزو د حل لپاره څه وکړي؟


قطر او امریکا رول

همدا لامل دی چې قطر په وروستیو ورځو کې له امریکا څخه غوښتي چې د افغان کډوالو د بیا ځای پر ځای کولو بهیر ګړندی کړي. قطر مخکې هم د افغان کډوالو په بیا ځای پر ځای کولو کې منځګړیتوب کړی او اوس یې غوښتنه کړې چې امریکا دې له هغو افغانانو سره مرسته وکړي چې له متحدینو سره یې همکاري کړې ده.


نړیوال غبرګون

ملګري ملتونه او د کډوالو نړیوال سازمان تر اوسه د دغو کورنیو د مرستې لپاره ځینې پروګرامونه پیل کړي، خو د دوی بودیجه د اړتیا په پرتله کمه ده. له بلې خوا، اروپايي هېوادونو هم د افغان کډوالو د منلو پروسه ورو کړې ده.

که وضعیت همداسې دوام وکړي، نو موږ به د کډوالو یو نوی او سخت بحران وګورو چې نه یوازې افغانستان، بلکې ټوله سیمه به تر اغېز لاندې راولي. نړیوالې ټولنې ته اړینه ده چې ژر تر ژره د دې ستونزې د حل لپاره عملي ګامونه پورته کړي.


FAQs

پوښتنه: تر اوسه څومره افغان کډوال له ګاونډیو هېوادونو راستانه شوي؟

ځواب: د کډوالو د نړیوال سازمان د شمېرو له مخې، یوازې په ۲۰۲۴ کال کې له پاکستان او ایران څخه نژدې ۶۰۰ زره افغانان بېرته هېواد ته راستانه شوي دي.

پوښتنه: د راستانه شویو کسانو تر ټولو لویه ستونزه څه ده؟

ځواب: د دوی تر ټولو لویه ستونزه د کور، کار او روغتیایي خدماتو نشتوالی دی. ډېری یې په خېمونو او موقتو اوسېدو ځایونو کې ژوند کوي.

پوښتنه: قطر ولې له امریکا څخه د کډوالو د بیا ځای پر ځای کولو غوښتنه کوي؟

ځواب: قطر غواړي چې هغه افغانان چې له امریکا سره یې همکاري کړې، د هغوی د خوندیتوب او بیا میشتیدنې بهیر ګړندی شي، ترڅو دوی له خطر سره مخ نه شي.

پوښتنه: اسلامي امارت د دغو کډوالو لپاره څه کړي؟

ځواب: اسلامي امارت د راستانه شویو لپاره ځینې مرستندویه پروګرامونه پیل کړي، خو د سرچینو د کمښت له امله یې اغېز محدود دی.

نظرات

ارسال یک نظر

پست‌های معروف از این وبلاگ

له پاکستان څخه د کډوالو لویه څپه او پر افغانستان یې د بې کوره کسانو بار

تصویر
د افغانستان د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارت تازه شمېرې ښيي چې په تېرو څلورو میاشتو کې له پاکستان څخه له ۴۰۰،۰۰۰ ډېر افغان کډوال بېرته خپل هېواد ته راستانه شوي دي. له پاکستان څخه ۴۰۰،۰۰۰ ډېر افغان کډوال په څلورو میاشتو کې راستانه شول، چې ډېری یې د اجباري اخراج له امله خپل کورونه پرېښي دي. دا شمېره د روان کال په اوږدو کې تر ټولو لوړه ده او اندېښنې یې راپورته کړې دي. شالید – د اخراج سیاست او پس‌منظر په حقیقت کې، د پاکستان حکومت د تېر کال د نومبر میاشتې راهیسې پر "غیرقانوني بهرنیو اوسېدونکو" د کریکټ عملیات پیل کړي. همدا لامل دی چې لسګونه زره افغانان، چې ځینې یې لسګونه کاله په پاکستان کې ژوند کاوه، ناڅاپه د وتو مکلف شول. پوښتنه دا ده چې آیا دغه پریکړه یوازې د امنیتي اندېښنو پر بنسټ وه، که له پاکستان سره د افغانستان د سیاسي ترینګلتیاوو پراخول دي. تحلیل – پر افغانستان د کډوالو د بار اغېز له بلې خوا، د دې دومره لوی شمېر کډوالو یوځل راستنېدل افغانستان ته یو دروند ننګونه ده. هېواد له کلونو جګړې وروسته بیارغونې ته اړتیا لري، خو اوس یوځل باید لسګونه زره بې کوره کسانو ته کور، خواړه، ...
بیشتر بخوانيد

په هرات کې د جبري حجاب پر ضد لاریونونو کې د امنیتي ځواکونو لاس وهنې او نیونې

تصویر
  په هرات ښار کې د تېرو دوو ورځو راهیسې وضعیت ترینګلی دی. په هرات کې د جبري حجاب پر ضد لاریونونو کې د امنیتي ځواکونو لاس وهنې او نیونې د سیمه ییزو او نړیوالو رسنیو سرلیکونه ځانته را اړولي دي. د جبرئیل په سیمه کې د امر بالمعروف ادارې د مامورینو له خوا د لسګونو ښځو او نجونو له نیول کېدو وروسته، سیمه ییزو اوسېدونکو لاریون وکړ او د خپلو بندیانو د خوشې کېدو غوښتنه یې وکړه . څه وشول؟ د راپورونو له مخې، د امر بالمعروف مامورینو د جبرئیل په سیمه کې څو ورځې مخکې ګڼ شمېر ښځې او نجونې د حجاب د نه مراعاتولو په تور ونیولې. دغه نیونې د خلکو غوسه راوپاروله او دوی د جمعې په ورځ لاریون ته راووتل . عیني شاهدانو ویلي، چې په هرات ښار کې د امنیتي ځواکونو ګزمې او نظامي موټرې د پام وړ زیاتې شوې دي . د امنیتي ځواکونو غبرګون د لاریون په ترڅ کې، امنیتي ځواکونو سخت دریځی چلند وښود . د ملګرو ملتونو د کارپوهانو د یوې ډلې په وینا، په دې لاریون کې لږ تر لږه دوه کسان وژل شوي او ۲۰ نور ټپیان شوي دي . خو د طالبانو پولیسو د اعتراضاتو په جریان کې د وسلې د کارولو خبره رد کړې ده . د بي بي سي راپورونه وايي چې ځايي سرچینو...
بیشتر بخوانيد